Güncel Düzenlemelerin Derneklere Etkileri
Güncel Düzenlemelerin Derneklere Etkileri

COVID – 19 salgın ile mücadele kapsamında derneklerin bildirim yükümlülükleri ve genel kurul toplantılarının ertelenmesi gibi önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu paylaşımda, bu süreçte yapılan dernekleri kapsayan değişiklikleri inceledik.

Derneklerin Üyelikleri, Bildirimleri ve Genel Kurul Toplantıları Hakkında Düzenlemeler

COVID – 19 salgının etkilerinin azaltılması yönünde yapılan yasama çalışmaları, Dernekler Kanunu bakımından önemli değişiklikler getirmiştir. Son dönemde yasalaşan:
  • 26.03.2020 tarihli ve 31080 Sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan 7226 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun; ve
  • 17.04.2020 tarihli ve 31102 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7244 Sayılı Yeni Koronavirüs (Covid-19) Salgınının Ekonomik Ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile
Dernek üyelerinin bildirilmesi, yıllık bildirim ve diğer bildirim süreleri ile genel kurul toplantılarının ertelenmesine yönelik düzenlemeler getirilmiştir. Bu değişiklikleri kısaca inceleyeceğiz.
 

Üyelerin Bildirimi ve Üye Bilgilerinin İdareye Verilmesi


Derneklere, üyelerine ilişkin bildirimde bulunma ve üye bilgilerini idare ile paylaşma yükümlülüğü getirilmiştir. Düzenlemeden önce derneklerin, üye kabul ve sona erme işlemlerini başta üye defteri olmak üzere ilgili defterlere işlemesi yeterliydi. Dernekler Kanunu’na eklenen düzenlemeler doğrultusunda dernekler:
  • Mevcut tüm üyeleri hakkına tek bir bildirim yapacaklar ve,
  • Takip eden dönemlerde üye giriş ve çıkış işlemlerini ile idareyi bilgilendirecekler.
Bu bağlamda, Dernekler Kanunu Geçici Madde 1 ile tüm derneklere, 26.03.2020 tarihinden itibaren altı ay süre içinde, dernek üyeliği devam eden kişilerin ad, soyadı, doğum tarihi ve kimlik numarası bilgilerini bildirme yükümlüğü getirilmiştir.

Dernekler Kanunu Madde 23’te yapılan değişiklik doğrultusunda ise “üyeliğe kabul edilenler ile üyeliği sona erenlerin adını, soyadını, doğum tarihini ve kimlik numarasını kabul edilme ve sona erme tarihinden itibaren kırk beş gün içinde” idareye bildirilmesi yükümlülüğü eklenmiştir. Bu yükümlülük de 26.3.2020 tarihinde başlayacak olsa da, aşağıda açıklandığı üzere derneklerin tüm bildirimleri 31.7.2020 tarihine kadar ertelendiği için bu bildirim yükümlülükleri de ertelenmiştir.

Bildirim yükümlülüğüne uymayan dernek yöneticileri hakkında 2020 yılı için 500 TL idari para cezası uygulanacaktır.

 

Salgının Yıllık Beyannameler ve Diğer Bildirimler Üzerine Etkisi


Değişiklikler doğrultusunda ve İçişleri Bakanlığı’nın 3.4.2020 tarihli genelgesi ile uyumlu olarak, dernekler tarafından verilecek beyanname ve bildirim sürelerinin 31.7.2020 tarihine kadar ertelenmesi öngörülmüştür. İçişleri Bakanlığı’na bu süreyi üç ay daha uzatma yetkisi verilmiştir.

İlgili yasal değişiklik, dernekler tarafından Türk Medeni Kanunu ve Dernekler Kanunu düzenlemeleri altındaki tüm bildirimleri içermektedir. Bu nedenle:
  • Önceki yılın gelir ve gider işlemlerinin sonuçlarını gösteren yıllık beyannamelerin (Nisan Beyannameleri);
  • Yurt dışından yardım alınmasına ilişkin beyannameler;
  • Derneğin kayıtlı adresinde yapılan değişikliğin bildirimi;
  • Derneklerin edindikleri taşınmazların bildirimi;
  • Üye bilgilerine ilişkin bildirim.








​​​​​​​​​​​​​​Erteleme kapsamındadır.
Derneğin vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerine ilişkin bildirimler bu değişiklik kapsamında değerlendirilmemelidir. Bu husustaki değerlendirmeler aşağıda ayrıca dikkatinize sunulmuştur.
 

Genel Kurul Toplantıları


Derneklerin genel kurul toplantıları, 31.7.2020 tarihine kadar ertelenmiştir. İçişleri Bakanlığı’na bu süreyi üç ay daha uzatma yetkisi verilmiştir. Ertelenen genel kurul toplantılarının, ertelemenin sona erdiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılması gerekmektedir.

Erteleme süresinin sona ereceği tarihe kadar görev süresi dolan yönetim ve denetim kurulu veya dernek tüzüğünde öngörülen başka organın üyelerinin görev süreleri erteleme süresi sonrasında yapılacak ilk genel kurul toplantısına kadar uzatılmaktadır.

 

Yasal Değişikliklerin Vergi ve SGK Ödemeleri Üzerine Etkisi


Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 24 Mart 2020 tarihinde yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (“Tebliğ”) uyarınca vergi mükellefi olan bazı kurum ve kişiler mücbir sebep kapsamına alınmış ve bazı vergi ödemeleri bakımından ertelemeler öngörülmüştür (Bu konudaki yazımıza buradan ulaşabilirsiniz). Tebliğde mücbir sebep kapsamına alınan kişi ve kurumlar arasına dernekler sayılmamıştır.

Aynı şekilde 26/3/2020 tarihinde SGK Yönetim Kurulunca alınan 2020/188 sayılı karar (“Karar”) kapsamında bazı iş sözleşmesi ile çalışan sigortalı çalışanlar (4/1a) ve BAĞKUR kaydı olan sigortalıların (4/1b) sosyal güvenlik prim (“SGK Prim”) ödemeleri ertelenmiştir (Bu konudaki yazımıza buradan ulaşabilirsiniz). Tebliğde mücbir sebep kapsamına alınan kişi ve kurumlar arasına dernekler sayılmamıştır. İlgili kararda da dernekler kapsam içinde değerlendirilmemiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışında, derneklere ve kayıtlı uluslararası sivil toplum kuruluşlarına, vergi ve SGK Prim ödemelerinde bir değişiklik yapılmamış ve erteleme kolaylığı sağlanmamıştır.

İçerik: Av. Tuba Uçar

Kaynakça:
  1. 31/05/2005 tarihli ve 25772 sayılı Resmi Gazete - Dernekler Yönetmeliği Madde 93
  2. 31/05/2005 tarihli ve 25772 sayılı Resmi Gazete - Dernekler Yönetmeliği Madde 29
  3. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/03/20200324M1-4.htm24/3/2020 tarihli ve 31078 sayılı mükerrer Resmî Gazete
  4. http://www.sgk.gov.tr/wps/portal/sgk/tr/kurumsal/merkez-teskilati/danisma_birimleri/basin_ve_halkla_iliskiler_musavirligi/anasayfa_duyurular/duyuru_20200402_51

 

Yazar